Datum: 10 april 2019
Categorie: Opmerkelijk

Zo voorkom je dat apps je afluisteren

Het gerucht gaat al jaren: de app van Facebook luistert je af om je daarna relevante advertenties voor te schotelen. Althans, dat zegt een aantal gebruikers dat zweert het opmerkelijke fenomeen zelf te hebben meegemaakt. Maar klopt het gerucht wel? En kan je zelf voorkomen dat apps zomaar je microfoon gebruiken?

Praat je de ene dag met je partner over een zomervakantie naar Hawaï, dan zie je de volgende dag een advertentie over lastminutevakanties naar tropische eilanden. Dat is in een notendop wat talloze gebruikers naar eigen zeggen zelf hebben meegemaakt. Facebook zou volgens hen gesprekken afluisteren en die informatie daarna gebruiken om advertenties te tonen. Zelfs over onderwerpen waar je daarvoor nooit interesse in toonde.

In de praktijk is die theorie niet hard te maken. Er is simpelweg geen onweerlegbaar bewijs voor – buiten de persoonlijke anekdotes – en Facebook zelf heeft meermaals ontkend dat het zijn gebruikers stiekem afluistert.

Baader-Meinhof

Waarom verschijnen er soms dan toch opvallend relevante advertenties op je telefoon na een gesprek? Wellicht gaat het om toeval. Denk maar aan het Baader-Meinhof-fenomeen, het effect waarbij je een onderwerp of naam plots overal lijkt tegen te komen nadat je het voor de eerste keer hebt opgemerkt. Bijvoorbeeld: je vriend laat je zijn nieuwe sneakers zien en in de dagen daarna merk je dat je dat exacte schoenenmerk plots in elke winkel tegenkomt. Of je ziet dan pas een advertentie van het merk op Facebook.

Daarnaast is Facebook (en Google) ook extreem goed geworden in het voorspellen van mogelijke interesses. Op basis van je leeftijd, geslacht, woonplaats en levensstijl kan de internetreus nu eenmaal heel accuraat bepalen welke advertenties relevant zijn voor jouw leven, ook al zie je zelf niet in waarom.

Wel audiofragmenten?

Er is dus geen bewijs dat Facebook je continu zit af te luisteren via je smartphone. Maar het sociale netwerk heeft in het verleden wel toegegeven dat er andere functies zijn waarbij je microfoon op je smartphone wordt gebruikt.

Neem de ‘audio recognition’-functie, die in 2014 in de Verenigde Staten werd voorgesteld als een soort ‘Shazam’ voor je Facebook-status. Als je een statusupdate schrijft, zou de functie ervoor zorgen dat de microfoon automatisch een korte opname maakt van de achtergrondgeluiden. Zo kan Facebook herkennen welke film je aan het kijken bent of welk liedje je beluistert en wordt die informatie verwerkt in je status.

Er kwam een storm van kritiek op de functie, waardoor Facebook uiteindelijk een verduidelijking publiceerde om de gemoederen te bedaren. Ten eerste zou de functie enkel ‘opt-in’ zijn: je moet dus toestemming geven voordat de functie wordt geactiveerd.

Daarnaast verklaarde Facebook dat er niet werd geluisterd naar je gesprekken en dat de microfoon slechts vijftien seconden lang geactiveerd werd. Nederlandse gebruikers moeten zich al helemaal geen zorgen maken: de functie werd enkel uitgerold in de Verenigde Staten.